Pałac w Śmiełowie

Choć leżący w województwie wielkopolskim Śmiełów jest niewielką miejscowością, może poszczycić się zabytkiem, należącym do grona pereł polskiej architektury. Klasycystyczny pałac w Śmiełowie, wzniesiony pod koniec XVIII wieku, jest dziełem wybitnego polskiego architekta - Stanisława Zawadzkiego.

Rezydencja w Śmiełowie powstała z inicjatywy Andrzeja Gorzeńskiego herbu Nałęcz, sędziego grodzkiego poznańskiego. Po śmierci Andrzeja, posiadłość odziedziczył odziedziczył jego syn - Hieronim, który brał udział w kampanii rosyjskiej Napoleona. Po powrocie do Śmiełowa, wspólnie z żoną zajął się prowadzeniem majątku, niemniej nie była to jego jedyna działalność.

Hieronim był nie tylko wzorowym gospodarzem, ale także gorącym patriotą. W tym świetle przestaje dziwić, że prowadził on również działalność konspiracyjną, zaś pałac w Śmiełowie, leżący tuż przy ówczesnej granicy Rosji i Prus, stał się ośrodkiem politycznej kontrabandy, a ponadto służył jako punkt przerzutowy ludzi i literatury wykorzystywanej w działalności niepodległościowej. Po wybuchu powstania listopadowego, znaczenie posiadłości w Śmiełowie jeszcze wzrosło. W połowie sierpnia 1831 roku zatrzymał się tu sam Adam Mickiewicz, wiozący pisma od Legacji Polskiej w Paryżu dla Rządu Narodowego.

Adam Mickiewicz przebywał w Śmiełowie przez około trzy tygodnie, występując pod przybranym nazwiskiem jako rzekomy kuzyn właścicieli i nauczyciel ich synów. W tym czasie poeta spotykał się między innymi z siostrą Antoniny Gorzeńskiej - Konstancją Łubieńską, z którą połączył go najpierw romans, a następnie przyjaźń trwająca do końca życia Mickiewicza.

Po wygaśnięciu rodu Gorzeńskich, wystawiony na licytację, podupadający majątek w Śmiełowie kupił Franciszek Chełkowski. Chełkowscy podjęli się gruntownej modernizacji gospodarstwa, a w samym pałacu stworzyli kolekcję pamiątek związanych z Mickiewiczem oraz jego pobytem w miejscowości. Chełkowscy rozwinęli w Śmiełowie kult wieszcza, w 1931 roku postawili w parku pomnik poety, a jednocześnie realizowali ideę domu otwartego, który aż do wybuchu II wojny światowej przyciągał wiele wybitnych postaci ze świata kultury, polityki i duchowieństwa. Śmiełów, będący wówczas miejscem nasyconym czcią dla Mickiewicza, odwiedzili między innymi Henryk Sienkiewicz, Ignacy Paderewski, Wojciech Kossak, Ludwik Puget, Ludomir Różycki, Władysław Tatarkiewicz i Józef Haller.

W 1939 roku, gdy Niemcy wkroczyli do Wielkopolski, hitlerowcy internowali właścicieli Śmiełowa i zajęli ich majątek wraz z pałacem. Po wojnie zabytkowa posiadłość została upaństwowiona, a jej wnętrza częściowo zniszczone. Przez kolejne 25 lat w historycznych murach mieściły się szkoła i mieszkania dla pracowników Państwowych Gospodarstw Rolnych.

W 1970 roku dawny pałac został przejęty przez Muzeum Narodowe w Poznaniu, które pięć lat później, po przeprowadzeniu generalnego remontu, otworzyło tu swój oddział - Muzeum im. Adama Mickiewicza. W muzeum eksponowane są obrazy, rzeźby, druki i wyroby rzemieślnicze związane przede wszystkim z postacią jednego z najsłynniejszych poetów polskiego romantyzmu. Osobne pokoje poświęcono jednak nie tylko „Panu Tadeuszowi” i „Dziadom”, ale też odwiedzającemu pałac Henrykowi Sienkiewiczowi czy Józefowi i Marii Chełkowskim. Do muzeum należy ponadto otaczający posiadłość zabytkowy park wraz z pomnikiem Mickiewicza.

Pałac w Śmiełowie - lokalizacja obiektu na mapie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *



Ostatnio dodane miejsca:

Zamek w Lublinie

Zamek w Lublinie

Zamek w Lublinie jest jednym z symboli architektonicznych miasta, a zarazem jednym z jego najważniejszych zabytków, o historii sięgającej XII wieku. Za panowania Kazimierza Sprawiedliwego na wzgórzu został wzniesiony gród umocniony drewniano-ziemnym wałem. W kolejnym stuleciu powstał zachowany do dzisiaj ...

Pałac w Tyczynie

Pałac w Tyczynie

Pałac w Tyczynie, mieście leżącym w bezpośrednim sąsiedztwie Rzeszowa, został wzniesiony w latach 1862-1869 przez hrabiego Ludwika Wodzickiego. Na przestrzeni lat był kilkakrotnie modernizowany - w 1881 roku dobudowano do niego pawilon gościnny według projektu znanego krakowskiego architekta Tadeusza ...

Zamek w Sandomierzu

Zamek w Sandomierzu

Zamek w Sandomierzu wzniesiono w XIV wieku w miejscu dawnego grodu, na wysokim wzgórzu otoczonym wodami Wisły. Na polecenie króla Kazimierza Wielkiego pierwotnie drewniana budowla została zastąpiona przez murowany gotycki zamek z wieżą obronną. W tym okresie Sandomierz był jednym z ważniejszych ośrodków ...

Rynek w Rzeszowie

Rynek w Rzeszowie

Rynek w Rzeszowie jest bez wątpienia jedną z największych atrakcji stolicy województwa podkarpackiego. Będący sercem zarówno Starówki, jak i samego Rzeszowa, bardzo często jest pierwszym, a niejednokrotnie najważniejszym punktem programu zwiedzania miasta.

Obecny wygląd rzeszowskiego rynku nieco odbiega ...

Bastion VII Twierdzy Zamość

Bastion VII Twierdzy Zamość

Twierdza Zamość, zbudowana w latach 1579-1618 na polecenie Jana Zamoyskiego, była jedną z największych twierdz Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a następnie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Choć w drugiej połowie XIX wieku, na rozkaz cara Aleksandra II, została zlikwidowana, niektóre jej ...

Pałac Sieniawa

Pałac Sieniawa

Pałac Sieniawa, którego historia sięga początku XVIII wieku, swoje powstanie, a następnie rozwój zawdzięcza dwóm wielkim rodom magnackim - Sieniawskich i Czartoryskich. U progu XVIII stulecia Adam Mikołaj Sieniawski, syn założyciela miasta Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, utworzył w tym miejscu park, ...