Dodany: 2017-07-18

Pałac w Starejwsi

Neogotycki pałac w Starejwsi, małej miejscowości leżącej w województwie mazowieckim, powstał prawdopodobnie na przełomie XVI i XVII wieku. Pierwsze wzmianki na temat rezydencji pochodzą z 1619 roku, kiedy to tutejsze ziemie stały się własnością słynnego litewskiego rodu Radziwiłłów.

Okoliczne dobra, w tym usytuowana na pograniczu historycznych krain Podlasia i Mazowsza Starawieś, dość często zmieniały swoich właścicieli. W wyniku sprzedaży, sukcesji czy ślubów, po Radziwiłłach majątek należał kolejno do Krasińskich, Świdzińskich, Ossolińskich i Jezierskich, aż w 1840 roku przeszedł w ręce Sergiusza Golicyna.

Będący przedstawicielem rosyjskiego rodu książę podjął decyzję o generalnej przebudowie pałacu, dzięki czemu zyskał on swój obecny wygląd. Wzniesiono wówczas trzecią kondygnację obiektu i ośmioboczną wieżę, wzbogacono elewację o detale architektoniczne typowe dla angielskich rezydencji z okresu elżbietańskiego, a ponadto na ścianach pałacu umieszczono herby właścicieli i związanych z nimi rodów. W tym czasie zaprojektowano również park, który obejmował między innymi pozostałości systemu obronnego - fosę i bastiony.

W drugiej połowie XIX wieku przeprowadzono modernizację wnętrz posiadłości. Podczas prac, realizowanych według projektu Bolesława Podczaszyńskiego, absolwenta wydziału architektury wyższej szkoły sztuk pięknych w Paryżu, nie naruszono dotychczasowego podziału wnętrz. Wprowadzono jedynie dekoracje, za sprawą których pomieszczenia zyskały charakter angielskiego gotyku i włoskiego renesansu.

Kolejni właściciele, którymi w 1879 roku ponownie stali się Krasińscy, a następnie Aleksander Gerlicz, nie zmieniali już wyglądu elewacji ani wystroju wnętrz posiadłości. W 1912 roku pałac znów trafił w ręce Radziwiłłów, którzy tym samym okazali się ostatnimi prywatnymi właścicielami majątku.

W czasie II wojny światowej w zajętej przez Niemców rezydencji stacjonowały małe oddziały Wehrmachtu. Pod koniec wojny niemal całe wyposażenie pałacu zostało rozgrabione, a detale architektoniczne - uszkodzone. Zdewastowaną posiadłość przejęło państwo, zaś w jej dawniej zachwycających murach mieściły się szkoła, magazyn, a następnie ośrodek kolonijny.

Los rezydencji w Starejwsi odmienił się w 1966 roku, gdy jej właścicielem został Narodowy Bank Polski. W ramach przeprowadzonej w latach 1972-1979 kompleksowej rewaloryzacji zmieniono rozplanowanie i strukturę pałacu, a także zagospodarowano terenu parku.

W latach 1999-2001 przeprowadzono kolejny remont, który w połączeniu w gruntownymi pracami konserwatorskimi pozwolił przywrócić posiadłości utraconą świetność. Obecnie w zabytkowych wnętrzach znajduj