Zamek Krzyżtopór

Ujazd, niewielka wieś w województwie świętokrzyskim, sprawia wrażenie jednej z wielu nieco sennych miejscowości, których na mapie Polski z pewnością nie brakuje. Ale wznosząca się w tle, majestatyczna warownia sprawi, że szybko zmienimy zdanie.

Mowa oczywiście o Zamku Krzyżtopór, imponującej rezydencji obronnej, przez pewien czas piastującej tytuł największej tego typu w Europie. Zamek określany jest mianem dzieła życia Krzysztofa Ossolińskiego, który marzył o budowie twierdzy, wyróżniającej się na tle istniejących w tym okresie magnackich posiadłości.

Pierwsze fundamenty warowni postawiono około 1627 roku. Zamek powstawał przez kilkanaście długich lat i pochłonął ogromną sumę pieniędzy, szacowaną na 30 milionów złotych, ale w 1644 roku w pełnej okazałości zaprezentował się światu.

Jednak dni świetności rezydencji, która dopiero miała przeżyć prawdziwy rozkwit, były właściwie policzone. Już w 1645 roku Krzysztof Ossoliński zmarł nagle na atak febry, a twierdza, wcześniej podarowana jako prezent ślubny, oficjalnie przeszła w posiadanie jego syna, Krzysztofa Baldwina. Niestety, niespełna cztery lata później poniósł on śmierć w bitwie przeciw Tatarom, a zamek trafił w ręce spokrewnionej rodziny Kalinowskich.

W 1655 roku monumentalną warownię zaskakująco łatwo przejęli Szwedzi, a gdy po dwóch latach wycofywali się z Ujazdu, nie odmówili sobie wytwornych dekoracji i drogocennego wyposażenia. W 1770 roku rezydencja znalazła się pod ostrzałem wojsk rosyjskich, co zmusiło ówczesnych mieszkańców do opuszczenia posiadłości. Tym samym, zachwycająca w poprzednim stuleciu twierdza zaczęła popadać w ruinę.

W czasie drugiej wojny światowej zamek często pełnił funkcję schronu dla lokalnej ludności, natomiast od 1944 roku mieściły się w nim magazyny żywnościowe Armii Czerwonej. Po zakończeniu działań zbrojnych, gdy warownia była już własnością Skarbu Państwa, sformułowano kilka koncepcji dotyczących jej dalszego przeznaczenia.

Ostatecznie obiekt zabezpieczono i nadano mu status trwałej ruiny, a w 1991 roku udostępniono zwiedzającym. Co niezwykle istotne, mimo burzliwej przeszłości zachowało się około 90 procent oryginalnych murów budowli, dzięki czemu oglądając Zamek Krzyżtopór z lotu ptaka możemy podziwiać go w niemal niezmienionej postaci.

Ale wokół pierwotnego wyglądu rezydencji narosło również wiele legend. Według jednej z nich, posiadłość miała 365 okien, 52 pokoje, 12 wielkich komnat oraz 4 baszty, co miało symbolizować kolejno liczbę dni, tygodni, miesięcy i pór roku. Ciekawość turystów wzbudza też geneza nazwy twierdzy, bijące w podziemiach wieży źródło wody o wyjątkowych właściwościach, a nawet stajnia, w której mają panować tak znakomite warunki akustyczne, że byłaby ona doskonałym miejscem organizacji koncertów.

Warto dodać, że wiosną 2014 roku sfinalizowano szeroko zakrojone prace renowacyjne i konserwatorskie. W zabytkowej warowni powstały sale wystawowe i pomieszczenia konferencyjne, oświetlono podziemne korytarze, a ponadto odnowiono bramę i most zwodzony. Kto wie, może lata świetności Zamku Krzyżtopór jeszcze nadejdą?

Chcesz osobiście zobaczyć to miejsce? Sprawdź noclegi Ujazd i okolica

Zamek Krzyżtopór - lokalizacja obiektu na mapie

Komentarze

  • Igor Zapadenko
    Igor Zapadenko 2014-12-21 o 14:03

    Fantastycznie: A czy chce państwo zobaczyć z lotu drona zamek Międzybóż w Ukrainie? Oto on: https://www.facebook.com/video.php?v=586485821477739

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *



Ostatnio dodane miejsca:

Zamek w Lublinie

Zamek w Lublinie

Zamek w Lublinie jest jednym z symboli architektonicznych miasta, a zarazem jednym z jego najważniejszych zabytków, o historii sięgającej XII wieku. Za panowania Kazimierza Sprawiedliwego na wzgórzu został wzniesiony gród umocniony drewniano-ziemnym wałem. W kolejnym stuleciu powstał zachowany do dzisiaj ...

Pałac w Tyczynie

Pałac w Tyczynie

Pałac w Tyczynie, mieście leżącym w bezpośrednim sąsiedztwie Rzeszowa, został wzniesiony w latach 1862-1869 przez hrabiego Ludwika Wodzickiego. Na przestrzeni lat był kilkakrotnie modernizowany - w 1881 roku dobudowano do niego pawilon gościnny według projektu znanego krakowskiego architekta Tadeusza ...

Zamek w Sandomierzu

Zamek w Sandomierzu

Zamek w Sandomierzu wzniesiono w XIV wieku w miejscu dawnego grodu, na wysokim wzgórzu otoczonym wodami Wisły. Na polecenie króla Kazimierza Wielkiego pierwotnie drewniana budowla została zastąpiona przez murowany gotycki zamek z wieżą obronną. W tym okresie Sandomierz był jednym z ważniejszych ośrodków ...

Rynek w Rzeszowie

Rynek w Rzeszowie

Rynek w Rzeszowie jest bez wątpienia jedną z największych atrakcji stolicy województwa podkarpackiego. Będący sercem zarówno Starówki, jak i samego Rzeszowa, bardzo często jest pierwszym, a niejednokrotnie najważniejszym punktem programu zwiedzania miasta.

Obecny wygląd rzeszowskiego rynku nieco odbiega ...

Bastion VII Twierdzy Zamość

Bastion VII Twierdzy Zamość

Twierdza Zamość, zbudowana w latach 1579-1618 na polecenie Jana Zamoyskiego, była jedną z największych twierdz Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a następnie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Choć w drugiej połowie XIX wieku, na rozkaz cara Aleksandra II, została zlikwidowana, niektóre jej ...

Pałac Sieniawa

Pałac Sieniawa

Pałac Sieniawa, którego historia sięga początku XVIII wieku, swoje powstanie, a następnie rozwój zawdzięcza dwóm wielkim rodom magnackim - Sieniawskich i Czartoryskich. U progu XVIII stulecia Adam Mikołaj Sieniawski, syn założyciela miasta Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, utworzył w tym miejscu park, ...